Các GIẢ ĐỊNH và Ý ĐỊNH chính trong GIAO TIẾP PHI BẠO LỰC

Inbal Kashtan và Miki Kashtal

I. Các giả định nền tảng nằm bên dưới GIAO TIẾP PHI BẠO LỰC

Các GIẢ ĐỊNH và Ý ĐỊNH chính trong TRUYỀN THÔNG BẤT BẠO ĐỘNG – Photo by Jason Leung on Unsplash

Các ý tưởng của chúng ta về bản chất cá nhân và cộng đồng đã phát triển và sẽ tiếp tục phát triển. Các ý tưởng này định hình kỳ vọng của chúng ta về những gì có thể có, các cấu trúc xã hội chúng ta tạo ra, và cách chúng ta tương tác với chính mình và những người khác. Vì thế, các giả định mà chúng ta đưa ra có thể có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống hiện tại và thế giới mà chúng ta cùng tạo ra.

Dưới đây là các giả định chính làm nền tảng cho việc thực hành giao tiếp phi bạo lực. Nhiều truyền thống chia sẻ các giả định này; giao tiếp phi bạo lực cho chúng ta những công cụ cụ thể, mạnh mẽ để thực hành. Khi chúng ta sống dựa trên các giả định này, việc tự kết nối và kết nối với người khác càng lúc càng trở nên khả thi và dễ dàng.

  1. Tất cả con người cùng có chung nhu cầu: Tất cả chúng ta có những nhu cầu giống nhau, mặc dù cách thức chúng ta dùng để đáp ứng những nhu cầu này có thể khác nhau. Xung đột xảy ra khi chúng ta bắt đầu diễn giải những cách làm của mình, chứ không phải ở cấp độ nhu cầu sâu bên dưới.
  2. Tất cả các hành động là nỗ lực để đáp ứng nhu cầu: Mong muốn đáp ứng nhu cầu của chúng ta, cho dù là có ý thức hay vô thức, làm nền tảng cho mọi hành động mà chúng ta thực hiện. Chúng ta chỉ dùng đến bạo lực hay các hành động khác không đáp ứng nhu cầu của chính mình hay người khác khi chúng ta không nhận ra sự tồn tại của các chiến lược hiệu quả hơn để đáp ứng nhu cầu.
  3. Cảm giác cho thấy nhu cầu được đáp ứng hay không: Cảm giác có thể được kích hoạt nhưng không phải do người khác gây ra. Cảm giác nảy sinh trực tiếp từ kinh nghiệm của chúng ta về việc nhu cầu của chúng ta được đáp ứng hay không trong một hoàn cảnh nhất định. Đánh giá của chúng ta về việc liệu nhu cầu có được đáp ứng hay không hầu như liên quan đến sự giải thích hay lòng tin. Khi nhu cầu được đáp ứng, chúng ta có thể cảm thấy hạnh phúc, hài lòng, bình an, v.v…  Khi nhu cầu không được đáp ứng, chúng ta có thể cảm thấy buồn, sợ hãi, thất vọng, v.v…
  4. Con đường trực tiếp nhất đưa đến bình an là thông qua sự tự kết nối: Khả năng bình an của chúng ta không lệ thuộc vào việc các nhu cầu của chúng ta được đáp ứng. Ngay cả khi nhiều nhu cầu không được đáp ứng, việc đáp ứng nhu cầu tự kết nối có thể đã đủ cho sự bình an nội tâm của chúng ta có mặt.
  5. Lựa chọn là vấn đề bên trong của mỗi người: Bất kể trong hoàn cảnh nào, ta có thể đáp ứng nhu cầu tự chủ của mình bằng cách đưa ra các lựa chọn có ý thức dựa trên nhận thức về nhu cầu; ít nhất là sự lựa chọn ý nghĩa mà ta gán cho các hoàn cảnh.
  6. Tất cả con người đều có khả năng  trắc ẩn:Từ sâu bên trong mình, ai ai trong chúng ta cũng luôn ngập tràn lòng trắc ẩn vốn có., mặc dù không phải lúc nào ta cũng biết cách  chạm đến nó. Khi chúng ta có thể tự thân đáp ứng nhu cầu của mình với lòng trắc ẩn và sự tôn trọng , chúng ta có khuynh hướng  làm điều tương tự với những người xung quanh. Phát triển lòng  trắc ẩn đóng góp trực tiếp cho khả năng đáp ứng nhu cầu một cách hòa bình của chúng ta.
  7. Con  người thích cho đi: Chúng ta vốn thích giúp đỡ người khác khi chúng ta có thể kết nối được nhu cầu của chính mình và với người khác,  để việc cho đi lúc này trở thành một lựa chọn của chính mình
  8. Con người đáp ứng nhu cầu thông qua các mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau: Chúng ta đáp ứng nhiều nhu cầu thông qua những liên hệ của ta với người khác và với thiên nhiên, mặc dù một số nhu cầu được đáp ứng chủ yếu thông qua chất lượng mối liên hệ của ta với chính mình và với một số người, là với chiều kích tâm linh của đời sống. Khi nhu cầu của người khác không được đáp ứng, thì một vài nhu cầu của chính chúng ta cũng không được đáp ứng.
  9. Thế giới cung cấp nguồn tài nguyên dồi dào để đáp ứng nhu cầu: Khi con người có sự nhìn nhận đúng mức và tôn trọng nhu cầu của mọi người, biết rằng mình  thực sự cần điều gì và  bao nhiêu để đáp ứng nhu cầu của chính mình, đồng thời nuôi dưỡng các kỹ năng kết nối và sáng tạo để chia sẻ tài nguyên, chúng ta có thể vượt qua cuộc khủng hoảng tưởng tượng của chúng ta trong hiện tại và tìm cách đáp ứng nhu cầu cơ bản của mọi người.
  10. Con người thay đổi: Cả nhu cầu và các chiến lược mà chúng ta dùng để  đáp ứng nhu cầu đều thay đổi theo thời gian. Bất kỳ nơi nào chúng ta tìm thấy chính mình và tìm thấy nhau trong hiện tại, cá nhân và cộng đồng, chúng ta thấy tất cả con người đều có khả năng phát triển và thay đổi.

II. CÁC  Ý ĐỊNH CHÍNH KHI SỬ DỤNG TRUYỀN THÔNG PHI BẠO LỰC

Photo by Brigitte Tohm on Unsplash

Sự rõ ràng về  các ý định thực sự nằm sâu bên dưới giúp chúng ta sống và hành động phù hợp với các giá trị của mình. Chúng ta đi theo những ý định chính trong giao tiếp phi bạo lực dưới đây bởi vì chúng ta tin rằng chúng sẽ giúp làm giàu cho cuộc sống của mình và đóng góp cho một thế giới mà nơi đó nhu cầu của mọi người được đáp ứng một cách hòa bình.

A. Sống cởi mở

  1. Trắc ẩn với chính mình: Mục đích của chúng ta là thoát khỏi tất cả sự tự  đổ lỗi, tự phán xét và đòi hỏi về chính bản thân mình, thay vào đó là sự  thỏa mãn với tình thương và sự hiểu biết về các nhu cầu mà chúng ta cố gắng đáp ứng thông qua tất cả các hành động của mình.
  2. Thể hiện từ trái tim: Khi thể hiện bản thân, chúng ta làm điều ấy dựa trên nền tảng từ sự chân thành  trái tim, bày tỏ cảm xúc và nhu cầu của mình, và đưa ra những yêu cầu cụ thể, có thể thực hiện được để xem xét bối cảnh cấu trúc và văn hóa mà mình tương tác.
  3. Tiếp nhận với tình thương: Khi nghe người khác, chúng ta nhắm đến việc lắng nghe những cảm xúc và nhu cầu đằng sau những biểu hiện và hành động của họ, bất kể vị trí xã hội của họ và cách họ thể hiện chính mình, ngay cả khi biểu hiện và hành động của họ không đáp ứng nhu cầu của ta (ví dụ như phán xét, đòi hỏi, giảm giá, từ chối trách nhiệm, hay bạo lực về thể chất).
  4. Ưu tiên kết nối: Chúng ta đặt mục tiêu tập trung vào việc kết nối mở rộng với nhu cầu của mọi người trước khi tìm kiếm giải pháp, ngay cả trong những tình huống thách thức, để tăng cơ hội cho một giải pháp có hiệu quả cho tất cả mọi người.
  5. Vượt ra ngoài “đúng” và “sai”: Chúng ta hướng đến việc thay đổi thói quen của mình khi thực hiện những đánh giá “đúng” và “sai” (đánh giá đạo đức), thay vào đó tập trung vào việc liệu nhu cầu của con người có được đáp ứng hay không (đánh giá dựa trên nhu cầu).

B. Lựa chọn, trách nhiệm, bình an

  1. Chịu trách nhiệm về cảm xúc của mình: Chúng ta hướng đến việc kết nối cảm xúc với nhu cầu của chính mình, nhận ra rằng người khác khônghề có khả năng gây ra cảm nhận của chúng ta với bất kỳ điều gì. Sự công nhận này cho phép chúng ta hành động để đáp ứng nhu cầu của mình thay vì chờ đợi người khác thay đổi.
  2. Chịu trách nhiệm về hành động của mình: Chúng ta hướng đến việc nhận ra lựa chọn của mình trong mỗi lúc và thực hiện các hành động mà chúng ta tin rằng rất có thể sẽ đáp ứng nhu cầu của mình với cái giá phải trả ít nhất cho người khác. Chúng ta hướng đến việc tránh các hành động được thúc đẩy bởi sợ hãi, cảm giác tội lỗi, xấu hổ, mong muốn được khen thưởng, hay ý tưởng về nghĩa vụ, bổn phận hay sự xứng đáng.
  3. Sống hòa bình với những nhu cầu chưa được đáp ứng: Chúng ta đặt mục tiêu cho việc tạo khoảng trống và ôm lấy những cảm xúc của mình khi trải nghiệm việc nhu cầu không được đáp ứng, kết nối với nhu cầu hơn là khăng khăng đáp ứng chúng.
  4. Tăng khả năng đáp ứng nhu cầu: Chúng ta hướng đến việc phát triển các nguồn lực bên trong của mình, đặc biệt là các kỹ năng giao tiếp phi bạo lực, để ta có thể đóng góp vào việc kết nối nhiều hơn và đa dạng hơn về chiến lược để đáp ứng nhu cầu của nhiều người hơn, với cái giá phải trả ít nhất cho người khác và thiên nhiên.
  5. Tăng khả năng đáp ứng trong thời điểm hiện tại: Chúng ta đặt mục tiêu phát triển khả năng kết nối trong từng giây phút với nhu cầu của mình và người khác, đáp ứng những kích thích hiện tại ngay tức thì thay vì thông qua những câu chuyện đã từng xảy ra về mình và người khác.

C. Chia sẻ sức mạnh (Quan hệ đối tác)

  1. Chăm sóc đầy đủ cho nhu cầu của mọi người: Chúng ta hướng đến việc thực hiện các yêu cầu và không đòi hỏi, do vậy ta luôn cởi mở với những chiến lược đáp ứng nhu cầu của người khác. Khi nghe một câu trả lời “Không” cho yêu cầu của mình, hay khi nói “Không” cho yêu cầu của người khác, ta hướng đến các giải pháp đáp ứng nhu cầu của tất cả mọi người trong đó có ta, chứ không phải chỉ riêng cho ai hết. Ta làm vậy vì biết sự khác biệt về sức mạnh ảnh hưởng đến khả năng của ta và người khác như thế nào khi nghe và nói “Không”.
  2. Tăng khả năng chia sẻ tài nguyên dựa trên nhu cầu: Chúng ta hướng đến việc phát triển và thực hành các  các cách khác nhau để vừa đáp ứng được nhu cầu của mình, của người, cùng chia sẻ nguồn tài nguyên của thế giới với mục đích đáp ứng hầu hết nhu cầu cho nhiều người nhất và cho môi trường thiên nhiên.
  3. Sử dụng vũ lực để bảo vệ: Chúng ta hướng đến việc sử dụng vũ lực tối thiểu cần thiết để bảo vệ, chứ không phải để giáo dục, trừng phạt, hay có được cái ta muốn mà không được sự đồng ý của người khác; với tình thương lớn nhất; và chỉ trong tình huống mà ta thấy rằng đối thoại không giúp tránh được một tác hại tức thì hay liên tục, đặc biệt khi nó liên quan đến nhu cầu an toàn về thân thể. Chúng ta mong muốn trở lại những nỗ lực thiết lập đối thoại ngay khi ta có đầy đủ điều kiện.

Dịch: Nguyễn Phương Anh – TNV ALL

Editer: Nguyễn Thị Bích Ngọc

Nguồn: Inbal Kashtan,Miki Kashtal, “Key Assumptions and Intentions of NVC”. At: https://baynvc.org/key-assumptions-and-intentions-of-nvc/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.